Kiến thức, Kinh Nghiệm Trồng Và Chăm Cây Thông

Cây Thông, thuộc Chi Thông (danh pháp khoa học: Pinus) là một chi trong trong họ Thông (Pinaceae). Nó là chi duy nhất trong phân họ Thông (Pinoideae). Có khoảng 115 loài thông trên thế giới, số liệu được các chuyên gia chấp nhận là từ 105 đến 125 loài. Cây Thông có thể được dùng làm cây cảnh bonsai và cây Giáng Sinh ( Cây Noel ).
Thông được chia thành 3 phân giống, dựa trên các đặc tính về hạt, lá và nón:

– Pinus subg. Pinus, Các nhóm thông cứng hay thông vàng.
– Pinus subg. Ducampopinus,Các nhóm thông đuôi các hay thông Pinyon.
– Pinus subg. Strobus, Các nhóm thông mềm hay thông trắng.
Thông sinh sống tự nhiên ở hầu khắp Bắc bán cầu. Ở lục địa Á-Âu, chúng phân bố từ quần đảo Canaria, bán đảo Iberia và Scotland đến vùng viễn đông Nga, ở Philippines, Na Uy, Phần Lan và Thụy Điển (thông Scot), và ở đông Siberi (thông lùn Siberi)…

Ở Việt Nam có 4 chi, 12 loài.

  • Vân sam Phan xi phăng: Abies delavayi phân loài fansipanensis.
  • Sam lạnh: Abies nukiangensis
  • Hinh đá vôi: Keteleeria calcarea
  • Du sam đá vôi (thông dầu, mạy kinh, tô hạp đá vôi): Keteleeria davidiana.
  • Thông Caribe: Pinus caribaea
  • Thông Đà Lạt (thông năm lá): Pinus dalatensis
  • Thông ba lá: Pinus kesiya
  • Thông lá dẹt: Pinus krempfii
  • Thông Pà Cò: Pinus kwangtungensis
  • Thông đuôi ngựa: Pinus massoniana
  • Thông nhựa (thông ta, thông hai lá): Pinus merkusii
  • Thiết sam: Tsuga dumosa
  • Thông xuân nha (thông 5 lá rủ): Pinus cernua

Một số tài liệu còn cho thấy có sự tồn tại của Pinus pinaster với tên gọi thông biển sao như là một loài thực vật ngoại lai xâm hại.

Cùng với Tùng, cây Thông được giới nghệ nhân bonsai chào đón nồng nhiệt. AgriMark tổng hợp những kinh nghiệm trồng và chăm cây Thông dưới đây, mời các bạn theo dõi.

1- Đào bứng: 

Kinh nghiệm đào bứng tốt nhất là vào tháng 12 cho đến tháng 2 âm lịch năm sau. Lúc này cây đang trong thời kỳ ngủ đông. Khi đào phải lấy cả đất chung quanh gốc để vô chậu khi trồng, dùng cưa kéo cắt ngọt những rể tổn thương và rễ dập sau đó bôi keo chống chảy mủ và thấm nước

Trước khi đào : chọn lúc cây chưa kịp ra đọt non hoặc lá non đã chuyển già cứng cáp hơn, đồng thời tiến hành cắt tỉa sơ lược những nhánh, thân không cần thiết (dùng keo 502 bôi lên vết cắt và cho thêm ít đất hạn chế chảy nhựa, tuyệt đối không bứt hết lá và cắt đầu ngọn những cành chừa lại).

Một số cây mọc tại khe đá hoặc đồi cát không thể lấy kèm phần đất ở gốc, thì nên đắp bùn nhão rồi gói lại tránh tốn hại do mất nước rồi vận chuyển càng nhanh càng tốt (kê chắc chắn tránh làm vỡ thêm bầu hoặc mất nước).

Sau khi vận chuyển về, để cây trong râm kết hợp phun sương cho cây mát 1 ngày, sau đó vô chậu và tưới luôn cho cây (tưới no nước) bằng dung dịch thuốc ra rễ pha với nước vo gạo, ko tưới tiếp đến khi cảm thấy đất khô cây cần nước và cứ chăm sóc bình thường và đặt cây dưới nắng nhẹ.

* Đối với cây đánh chuyển trong mùa thu thì đặt vào nơi thoáng mát, thông gió, khoảng 10-15 ngày sau dời ra ngoài trời là an toàn nhất.

2. Đất trồng

Đất trồng chỉ cần đất cát hay đất sỏi trên núi để thoát nước là được ( tốt hất là đất lấy về khi đào bứng). Khi trồng, đất chung quanh phải ép chặt, sau đó tưới đủ nước.
Trường hợp không có đất đồi thì trộn cát vàng hạt to + xơ dừa theo tỷ lệ 7:3.

3- Tạo Hình

Tạo hình cho cây thông thường phải là những cây đã vào chậu từ 1-2 năm. Thời điểm tạo hình tốt nhất từ tháng 12 đến tháng 2 âm lịch năm sau hoặc tháng 10 đến tháng 11.

Tạo hình được tiến hành khi ngọn thông đã già và cây chuẩn bị cho đợt lá mới, dễ nhận biết thời điểm là nhìn nến thông ( phần ngọn chưa ra lá) hơi sưng. Đồng thời chậu cây không được no nước. Nên để nắng mấy ngày (nếu tưới chỉ phun ẩm cho lá) để cành không bị trương, nhựa đặc hơn,thân dẻo hơn.

Vô dây và tiến hành vặt bớt lá, chú ý vặt xuôi chiều lá ( nếu vặt ngược sẽ dễ tước nhẹ lớp vỏ sẽ ko ra xương) trong khi vặt lấy tay đè cuống bao lá sao cho khi vặt xong thì cuống bao các lá còn lại, các bao cuốn này sẽ tự rụng sau vài ngày.
Đối với cành to nên quấn dây vải, dây cọ hoặc dây đay trước khi quấn dây nhôm bên ngoài để tránh vỡ lớp vỏ khi tạo hình.

Đối với thông khi tạo hình cần nghiên cứu kỹ để định hướng, tránh vặn nhiều lần cây sẽ chết. Khi vặn nhớ nghe tay, cảm thấy cây vỡ lớp gỗ là dừng lại định hình luôn.

Hiện nay các cây thông do Việt nam làm, phần nhiều là uốn cành như uốn dẻo chứ không phải bẻ cành để tạo điểm gấp khúc. Tôi sẽ chia sẻ kinh nghiệm này trong bài viết sau kèm theo video.

* Một năm chỉ bẻ một lần trên 1 cành

4 .Chăm sóc 

+ Tưới nước : Đối với thông cần nhớ rõ bí quyết Tùng khô (cây lá kim) – Bách ướt hoặc Thà khô không ẩm.
Cây thông là loại cây chịu hạn và ưa nắng nên tưới nước vừa phải và để cây nơi có ánh nắng, khô ráo thoáng gió (nếu đem vô nhà chưng thì chừng 5 ngày nên đem ra nắng lại). Chỉ tưới nước khi thấy đất trên mặt chậu đã khô.
Mùa thu và hè nên tưới thêm trên bề mặt lá để đáp ứng nhu cầu về nước của cây.

+ Bón phân
Thời điểm bón phân tốt nhất là vào mùa thu, không được bón phân cho cây mới trồng. Mùa xuân không nên bón phân vì sẽ làm cho chồi và lá mọc dài ra, ảnh hưởng đến vẻ đẹp sau này của cây.
Không nên bón phân hóa học bởi sẽ làm thay đổi độ PH của đất và làm giảm số lượng vi khuận có lợi
Nên bón phân hưu cơ tự nhiên như: phân chuồng ngâm lấy nước, nước vo gạo, bánh dầu …., thỉnh thoảng tưới thêm dung dịch thuốc ra rể nhằm bổ sung vi lượng cho cây.

+ Ngắt chồi: Đối với thông phải tiến hành ngắt toàn diện
Sự phát triển của chồi chính là thân và lá của cây. Để giữ hình dáng cây và thu ngắn lá nhất định phải ngắt chồi.
Ngắt chồi nên thực hiện khi các nến bắt đầu chuyển sang mầu xanh kèm theo lá kim đang nhú ( khoảng 2cm, thời điểm tốt nhất là vào mùa xuân). Ngắt khoảng 2/3 chồi hoặc nhiều hơn. Lưu ý đối với những cành yếu nên để chồi dài ra khoảng 3-4 cm thì cắt khoảng ½ hoặc 1/3 chiều dài.
Sau khi các nến được cắt ngắn, 1 tháng sau sẽ có 3-5 mầm mới mọc. Loại bỏ bớt chỉ giữu lại 1-2 mầm.

+ Cắt chồi đã mọc dài:
Đôi khi chúng ta để chồi mọc quá dài ( lúc này chồi đã chuyển mầu nâu) làm ảnh hưởng đến dáng cây, vì vậy việc cắt những chồi này là cần thiết (tiến hành vào tháng 7-8 âm lịch). Tiến hành cắt 1/3 số chồi mọc dài trên cây (giữ lại một ít lá tại các chồi định cắt), sau 3-4 ngày lặp lại quy trình thì cây sẽ cho mầm mới tại các điểm dưới vết cắt.

Nên chọn các chồi dài bên dưới hoặc cành dơi cắt trước.

+Thay chậu:
Làm giống bước đào bứng nhưng chú ý tiến hành khi đất khô và làm thiệt nhẹ nhàng nhẹ nhàng ( có thể nên tiến hành nhiều lần để vô đc chậu mỏng vừa ý). Thường 7-8 năm mới đảo chậu một lần.

5- Làm ngắn lá : 

Chế độ nghèo dinh dưỡng và nghèo nước khi cây ra lá non, kết hợp ngắt lá và cắt chồi thì cây sẽ cho bộ lá dày và ngắn..
Nhật Bản, Đài Loan có phương thức làm ngắn lá nữa ( tôi đã thử các bạn không nên thử trên cây thành phẩm vì rất nguy hiểm) . Sau khi cây bật mầm và lá dài khoảng 2,5 cm thì tiến hành vặt tiếp , phương pháp vặt theo kiểu vặt 1 lá bỏ cách 2 lá. Kết quả lá có ngắn lại nhưng cây bỏ mất ít răm.

Xem thêm: Những kinh nghiệm về cây Tùng La Hán

Vườn Thực Nghiệm AGRIMARK tại Hội Quán SAIGON Ta
ĐC: F8/3A Võ Hữu Lợi, X.Lê Minh Xuân, H. Bình Chánh, TP.HCM - ĐT: 0915 35 35 75
CÔNG TY PHIM CÁCH NHIỆT VÀ TRANG TRÍ NHÀ XANH
76/80 Lê Văn Phan, P. Phú Thọ Hòa, Q. Tân Phú - Tel/ Fax: 08 38610665
 Emai: quantri.agrimark@gmail.com - Hot line: 0898 422 418
agrimark.org là website chia sẻ kiến thức phi lợi nhuận
EMG