4 Dáng Cơ Bản Trong Phong Cách Bonsai Hiện Đại

Theo phong cách bonsai hiện đại chuẩn mực quốc tế, người ta không nói đến “thế” cây mà chỉ nói về dáng. Có 4 Dáng Cơ Bản là Dáng Trực, Dáng Xiêu, Dáng Hoành, và Dáng Huyền.

Tại sao có Dáng mà lại còn có Thế

  • Thế cây: chỉ có ở Việt Nam mới có khái niệm này, trong cây thế cổ truyền Việt Nam nó được hiểu như là 1 chủ đề nghệ thuật nào đó, ví dụ như  “thế mẫu tử”, “phụ tử”,“thế tiều phu quải tử”, “thế phượng vũ”, “thế hạc lập” .. tức là “cây thế” là cây truyền tải một ý nghĩa có sự liên tưởng đến con người, vạn vật…trong tư tưởng triết học phương đông mà ảnh hưởng nhiều nhất là tư tưởng Khổng – Lão.
  • Dáng cây: chỉ một phong cách làm cây, mà tiếng anh gọi là “Bonsai styles”. Trong hàng vạn cây trên thế giới đều gom vào 4 dáng cây cơ bản dựa trên độ nghiêng của cây so với mặt đất là Trực (Formal Upright), Xiêu (Slanting), Hoành (Semi-Cascade, dáng bay, bán huyền nhai..), và Huyền (Full Cascade, dáng đổ, dáng thác đổ..). Bạn hãy xem hình dưới đây để  hiểu lý do tại sao chúng có dáng như vậy.

4 dáng cây cơ bản

Dáng Trực:(Formal Upright)

Là những cây mọc trên đất bằng. Phân chia làm 2 loại là Trực Quân Tử (Formal Upright) và Trực Lắc (Informal Upright).
Trực quân tử: Thân cây thẳng, mọc thẳng đứng, thon dần từ gốc đến ngọn. Đây là dáng ít gặp khi khai thác ngoài thiên nhiên mà phải nuôi từ nhỏ.

Trực Lắc: Dáng này hay gặp nhất, thân cây lắc từ duới thon dần lên ngọn. Phần “lắc” thường là kết quả của việc cắt giật.

Dáng Xiêu (Slanting):

Thường là những cây mọc ở chân núi. Do ánh sáng có 1 bên nên cây cũng xiêu theo để hứng được nhiều sáng nhất. Thân cây nằm xiên về bên trái hoặc phải, cũng thon dần từ gốc lên đến ngọn.

Cũng có những trường hợp do tác động của ngoại lực làm cây xiêu đi (do gió, sạt lở đất 1 bên).

Dáng Hoành (Semi-Cascade), Còn gọi là Dáng Bay, Dáng Bán Huyền,

Đó là những cây mọc trên sườn núi thoai thoải. Các nhánh thấp nhất mọc ở dưới mép chậu cho đến khoảng tầm giữa lưng chậu.

Một dạng Bán Huyền

Dáng huyền (Full Cascade, thác đổ):

Là những cây mọc trên sườn núi dốc đứng.Tạo dáng sao cho nhìn như 1 dòng suối, 1 ngọn thác chảy qua ghềnh đá.

Những kiểu dáng biến thể từ 4 dáng cơ bản

Dựa trên 4 dáng cơ bản trên, trong quá trình sáng tác có thể biến chuyển thành những dáng ngẫu hứng như
Dáng chổi (Broom Style): Thân cây thẳng, cành mọc trải rộng ra ngoài, tạo thành tán hình vòm.

Dáng Gió Lùa  (Windswept Style, gió đùa, bạt phong, xuy phong..): Cây có dáng như là đang nằm trong vùng có gió mạnh. Kiểu thức này là biến thể của dáng xiên (gió nhẹ),hoặc dáng hoành (gió ữ dội)

Xem thêm: Kinh nghiệm nghệ nhân về Bonsai Bạt Phong (gió lùa)

Dáng Văn Nhân: Là một biến thể của dáng xiên hoặc trực lắc

Xem thêm: Tản mạn về “dáng Văn Nhân” và kỹ thuật làm cành rơi

Xem thêm: Tìm hiểu về cây thế cổ truyền Việt Nam ll Những hình vẽ cây thế cổ truyền và giải nghĩa điển tích

Vườn Thực Nghiệm AGRIMARK 
ĐC: F8/3A Võ Hữu Lợi, X.Lê Minh Xuân, H. Bình Chánh, TP.HCM - ĐT: 0915 35 35 75
 Emai: quantri.agrimark@gmail.com - Hot line: 0915 35 35 75
agrimark.org là website chia sẻ kiến thức phi lợi nhuận
LH Quảng cáo: CÔNG TY TRUYỀN THÔNG BẦU TRỜI MỚI
776 - C84/8 Nguyễn Văn Quá , Q.12, TP.HCM
EMG