Kinh nghiệm nhận biết các loại gỗ quý

Gỗ rừng tự nhiên đã quý lại càng ngày càng hiếm bởi vấn nạn chặt phá bừa bải, khai thác cạn kiệt. Vì vậy chúng có giá thành khá đắt đỏ, thậm chí có những loại chỉ dành cho những "tay chơi sành điệu". 
AgriMark mách bạn kinh nghiệm phân biệt vài loại gỗ tự nhiên như sau :

Cẩm lai  (Dalbergia bariaensis)

phoi-go-cam-lai

phoi-go-cam-lai

Cẩm Lai là một loại gỗ quý, gỗ có màu nâu hồng, có vân đen, cứng, thớ mịn, khá ròn, rễ gia công, mặt cắt nhẵn, rễ đánh bóng, ăn véc ni. Thường được dùng để đóng đồ đạc cao cấp.     

Gõ đỏ (Afzelia xylocarpa)

Gỗ có đỏ màu đỏ nhạt hoặc đỏ thẫm , có chỗ nổi vằn đen giống da hổ, nên có nơi còn gọi là cây Hổ bì. Gỗ cứng, rất bền, thường được dùng đóng bàn ghế, giường tủ, đồ chạm trổ cao cấp. Những u gỗ trên thân có…

Giáng Hương.(Pterocarpus  pedatus pierre) :


go-huong
                                      Sàn gỗ giáng hương 

sap-go-huong

  Gỗ bên,có mầu nâu hồng,mịn đẹp và thơm.
– Gỗ bền,đẹp thường được dùng để đóng bàn ghế,giường tủ,tạc tượng khắc tranh.
– Gỗ có màu nâu hồng,mịn đẹp và thơm.
– Gỗ khá nặng,vân đẹp,không bi mối mọt,ít cong vênh,do lắm dầu nên ít nứt nẻ.
– Nhựa cây có màu đỏ,có thê dùng để nhuộm,khi ngâm,nước sẽ chuyển màu xanh như  luyn (nhớt)

 Mun ( D.mun H.Lec).

Gỗ mun là loại gỗ có màu đen được khai thác từ các loài cây thuộc họ Thị, tại Việt Nam thì nó thường được lấy từ loại cây mun nên gọi là gỗ mun. Đặc điểm của loại gỗ này là ngoài việc có màu đen thì nó khá đặc nên có thể chìm trong nước vì thế không thể thả trôi sông và cấu trúc của nó sẽ làm bề mặt trở nên rất mịn khi được đánh bóng điều khiến cho loại gỗ này trở nên rất có giá trị trong việc làm các sản phẩm mỹ nghệ cao cấp bằng gỗ với kết quả là các loài cây cho loại gỗ này đều đang đứng trước nguy cơ bị đe dọa tuyệt chủng.

go-mun
 

Gỗ nặng, thớ gỗ rất mịn,có màu đen tuyền khi dùng lâu sẽ bong như sừng (mun sừng), hoặc màu đen sọc trắng (mun sọc)
– Là cây gỗ nhỏ
– Thường được dùng để đóng bàn ghế, tạc tượng, điêu khắc tranh
– Gỗ nặng, thớ gỗ rất mịn
– Có màu đen tuyền khi dùng lâu sẽ bong như sừng, hoặc màu đen sọc trắng
– Khi ướt thì mềm rễ sử lý gia công, nhưng khi khô thì rất cứng
– Gỗ rất bền, chắc không bị mối mọt ( rác thì hay bị mọt) ít cong vênh,hay nứt chân chim.

Trắc :

go-trac

Thuộc cây gỗ lớn,gô rất cưng,nặng,thớ gỗ mịn có mùi chua nhưng không hăng,trong gỗ có tinh dầu.Trắc đỏ, Dalbergia balansae (trắc vàng),Dalbergia nigrescens (trắc đen)
– Thường dùng để đóng bàn ghế,giường tủ cao cấp,tạc tượng khắc tranh.
– Thuộc cây gỗ lớn,gỗ rất cứng,nặng,thớ gỗ mịn có mùi chua nhưng không hăng,gỗ rất bền không bị mối mọt,cong vênh.
– Gỗ có màu đỏ,màu vàng,màu đen tuỳ loài.
– Khi quay giấy giáp thì rất bóng bởi trong gỗ có sẵn tinh dầu.

Trắc đẹp nhất là loại ở đắclắk,hi ện nay rất hiếm,chỉ có phổ thông loại Trắc Laos,Campuchia hay là của Nam Phi. 

Huỳnh Đàn hay còn gọi là sưa bắc  bộ:

tuong-go-sua

Sưa Bắc Bộ hay sưa hoặc trắc thối (do quả có mùi thối), cẩm lai Bắc Bộ, huê mộc vàng (danh pháp khoa học: Dalbergia tonkinensis) là một loài cây thân gỗ thuộc họ Đậu (Fabaceae). Nó được tìm thấy rải rác tại Hải Nam, Trung Quốc ( hoàng (huỳnh) đàn Việt Nam) và Bắc Bộ, Việt Nam. Để lâu ngày gỗ sẽ hình thành lớp tuyết trắng như sương. Hiện nay, nó là loài đang bị đe dọa do mất mất môi trường sống.
 -Là cây gỗ lớn, lá thường xanh có thể cao tới 10-15 m, sinh trưởng trung bình, thân màu vàng nâu hay xám, nứt dọc. Lá dài 9-20 cm; cuống không lông; lá kèm sớm rụng, nhỏ, có lông nhỏ mịn và thưa, màu nâu vàng. Các cuống nhỏ không lông; số lá chét 5-9, với lá chét tận cùng thường là to nhất, hình trứng hay hơi thuôn dài, nhẵn, chất da, có lông mịn lơ thơ khi non, nhanh chóng chuyển thành không lông, gốc lá chét tròn, nhọn mũi. Cụm hoa dạng chùy, mọc ở nách lá, khoảng 5-15 cm. Hoa trắng có đài hợp, thơm. Quả dạng quả đậu hình trứng thuôn dài, dài 5-6 cm, rộng khoảng 1 cm và chứa 1-2 hạt dạng bầu dục, đường kính khoảng 9 mm. Cành non màu xanh có đốm bì khổng màu trắng. Hoa ra tháng 4-7. Quả chín thu hoạch tháng 11-12.Gỗ trắc thối cho mùi thơm quyến rũ thoảng nhẹ kiểu hương trầm. Khi đốt tàn có màu trắng đục.
-Sử dụng:Gỗ trắc thối chỉ dùng phần lõi những cây trên trăm tuổi. Gỗ sưa thớ mịn, vừa cứng lại vừa dẻo, có nhiều hoa văn đẹp. Thời phong kiến vua chúa dùng gỗ trắc thối để đóng đồ nội thất cao cấp trong cung đình vì nó vừa là hương liệu vừa là dược liệu. Những năm gần đây, giới nhà giàu Trung Quốc đổ xô săn lùng trắc thối để đóng quan tài hoặc ướp xác như các vị hoàng đế Trung Quốc trước đây. Người ta cho là quan tài đóng bằng gỗ trắc thối có khả năng giữ được xác lâu, không bị phân hủy. Ngoài ra, cây trắc thối thường gắn với các điển tích của Phật giáo, do đó ngày nay người ta làm những xâu tràng hạt với giá vài ngàn USD.

Sưa (Dalbergia cochinchinensis) :

go-sua-1
 

      Gỗ vừa cứng lại vừa dẻo, chịu được mưa nắng Gỗ có màu đỏ, màu vàng, có vân rất đẹp Có mùi thơm mát thoảng hương trầm

      Là cây gỗ nhỏ, còn có tên khác là trắc thối
– Gỗ sưa có ý nghĩa tâm linh rất lớn, Thời phong kiến vua chúa thường dùng gỗ sưa để đóng đồ nội thất trong cung đình vì nó vừa làm hương liệu vừa làm dược liệu
– Gỗ vừa cứng lại vừa dẻo, chịu được mưa nắng
– Gỗ có màu đỏ, màu vàng, có vân rất đẹp
– Có mùi thơm mát thoảng hươngtrầm

Gụ :

go-gu
 

– Có thớ thẳng,vân đẹp mịn,màu vàng trắng, để lâu chuyển màu nâu sẫm,rôì chuyển thành màu cánh dán,lâu năm đen như sừng.
– Gỗ quý,bền dễ đánh bóng,không bị mối mọt,ít cong vênh.Gỗ hay được dùng để đóng hàng mộc

– Nội thất,Sập gụ,vì  nằm  ngủ  trên Sập  gụ  sẽ  khoan khoái  không bị  đau   mình  mẩy  như  các  loại gỗ  khác. tủ chè, bàn ghế, giường tủ cao cấp.v.v.
– Gỗ gụ có thớ thẳng,vân đẹp mịn, màu vàng trắng,để lâu chuyển màu nâu sẫm
– Gỗ có mùi chua nhưng không hăng.
– Mọc nhiều ở miền trung và miền nam, Lào. Campuchia

Xem thêm: Tượng nghệ thuật trên thân cây sống

Vườn Thực Nghiệm AGRIMARK 
ĐC: F8/3A Võ Hữu Lợi, X.Lê Minh Xuân, H. Bình Chánh, TP.HCM - ĐT: 0915 35 35 75
 Emai: quantri.agrimark@gmail.com - Hot line: 0915 35 35 75
agrimark.org là website chia sẻ kiến thức phi lợi nhuận
(Website đang trong giai đoạn Cập Nhật Hoàn Thiện)
EMG